Wat is biotechnologie?

Men spreekt tegenwoordig van een revolutie in de biotechnologie, die naar verwachting vergaande gevolgen zal hebben in de medische- en voedselindustrie en daarmee op onze maatschappij. Maar wat is biotechnologie nu precies? Hoe werkt het?

Biotechnologie wordt doorgaanse gedefinieerd als 'elke techniek die levende organismen of delen daarvan, gebruikt voor het maken of modificeren van een product, het verbeteren van dieren/planten of om micro-organismen te ontwikkelen voor specifieke doeleinden' (Office of Technologie Assessment of the USA Congress, 1995). Het is dus een technologie die gebruikt maakt van planten, dieren en micro-organismen om producten te verbeteren of te maken.

Biotechnologie vroeger

Biotechnologie is een nieuwe term, maar het bestaat al veel langer. De origine van de biotechnologie ligt duizenden jaren terug, toen de eerste landbouwculturen ontstonden en mensen planten kweekten en wilde dieren als vee ging houden. Deze vroege boeren verzamelden de beste zaden van de beste planten om te groeien en kweekten zo nieuwe plantensoorten die voor hun betere producten opleverden. Hetzelfde met de veedieren, de 'beste' dieren werden gebruikt om te fokken. Hierbij kun je denken aan de koe die het meeste melk gaf, of het schaap met de meeste wol, etc.

Maar niet alleen dieren en planten werden duizenden jaren geleden al gebruikt op deze manier, ook micro-organismen worden al duizenden jaren gebruikt om producten voor ons te maken. Denk maar aan de producten brood, wijn, kaas en bier; allemaal producten geproduceerd door het proces fermentatie. Fermentatie is een proces waarbij micro-organismen via enzymen organische stoffen omzetten in een andere. Zonder kennis van wat zich precies afspeelde, gebruikte deze mensen micro-organismen om hun voedsel te bereiden.

Biotechnologie nu

Het bestaan van micro-organismen en het bestaan van DNA met alle genetische informatie zijn enorme ontdekkingen geweest die licht wierpen op processen waar wij al jarenlang mee in aanraking kwamen. Nu wij weten hoe eigenschappen en kenmerken komen te ontstaan in organismen en wij methodes ontwikkelen om deze aan te passen, zijn de mogelijkheden van de biotechnologie onbeperkt. Waar vroeger via het generaties lange fokken van planten of dieren nieuwe rassen ontstonden, kunnen deze nu direct via genetische manipulatie gemaakt worden. Zo gebruiken we nu al bijvoorbeeld koeien voor het produceren van menselijke medicijnen in hun melk, bacterien voor de productie van voedseladditieven en schimmels/paddestoelen voor de productie van antibiotica. We hebben de mogelijkheid om dieren, planten en micro-organismen genetisch aan te passen voor allerlei doeleinden. Denk bijvoorbeeld ook aan milieuvriendelijke insectenbestrijding; door de plant zelf een gif te laten maken die alleen giftig voor het insect dat je wil bestrijden.

De biotechnologie met de huidige ontdekkingen zorgen ervoor dat alles in een stroomversnelling komt en een wereld van mogelijkheden opengaat. Belangrijk is dat wij kritisch blijven en grenzen stellen aan wat wel of niet ethisch verantwoord is.